Bruno Bernet
11220 Lagrasse
Bruno Bernet
Bruno Bernet, oud-leerling van ISARA-Lyon (hoger agrarisch onderwijs in Lyon) is oenoloog en een druk bezet man. Hij geeft onderwijs aan zijn oude school (ISARA-Lyon) en aan de wijn-universiteit van Suze La Rousse. Hij begeleidt een aantal studenten in Lyon bij hun afstuderen. Hij is wijnconsultant, hij staat wijnbouwers met raad en daad bij als ze problemen of vragen hebben. Hij is gerechtsdeskundige, hij kan door de rechter worden ingeschakeld voor een onafhankelijk en deskundig oordeel bij een geschil tussen bijvoorbeeld een wijnbouwer en een wijnkoper. Hij heeft zijn eigen wijndomein in de Beaujolais, een klein domein van drie hectare, waar zijn rechterhand experimenteert met de biodynamische cultuur. Hij werkt op een wijndomein in Saint-Chinian. "De eigenaresse woont in Japan en ik ben zo'n beetje haar manager. Als zij er niet is, ben ik er vaak te vinden. Daar zijn we ook een beetje bezig met de biodynamische cultuur. We gebruiken daar preparaten die wij volgens de regelen der kunst zelf hebben gefabriceerd." Als laatste in het rijtje bezigheden van Bruno Bernet kan Domaine Les Auzines worden genoemd. Daar is hij de manager.
Domaine Les Auzines: Bruno Bernet
Domaine Les Auzines
Wij hebben een afspraak met Bruno Bernet om 10.00 uur op het domein. Echter om 10.00 uur is hij er niet. Hij is verlaat, een overmachtssituatie, hij moest een wijnbouwer in nood bijstaan. Dat is geen straf voor ons, we krijgen daardoor alle tijd om op eigen houtje het domein te inspecteren.
Domaine Les Auzines: het huis
We zien het grote en luxe woonhuis, de kelders, de andere gebouwen en 42 hectare wijngaard. De wijngaard ligt er keurig onderhouden bij. Van hetzelfde laken een pak voor de kelders; het ziet er zelfs akelig schoon en steriel uit.
Domaine Les Auzines: de wijnkelder
Het geeft mij de indruk dat de werkster, die ons vijf minuten geleden - met een enorme stofzuiger in haar hand – passeerde, hier 7 dagen per week aan het zwoegen is. Waarschijnlijk is ze niet de enige. De tuinman, die hard aan het werk is om het engelse gazon nog engelser te maken, lijkt hetzelfde ritme te volgen. Daarbij is het centrale thema "verzorgde luxe", zoals de cour: oude olijfbomen, een moderne waterval, fraaie natuurstenen, een verzorgde vegetatie in de kleine perken, kortom, geld noch moeite is hier gespaard. Hetzelfde beeld komt naar voren in het proeflokaal, ook daar is niet op de kleintjes gelet. En de wijnen? Op de site van Domaine Les Auzines, vinden wij dezelfde ambiance, bijvoorbeeld de beschrijving van hun CUVEE DES ROCHES: "Deze wijn, de meest prestigieuze wijn van Auzines, wordt op een speciale en geheime manier geproduceerd. De productie van CUVEE DES ROCHES is zo gering, dat proeven niet altijd mogelijk is, zelfs is ze niet altijd te koop. Maar wij kunnen u wel altijd vertellen in welke restaurants u deze wijn mag verwachten." Al die luxe vrijwaart het domein niet van zorgen. "De eigenaar in de jaren 80 kwam laatst langs. Hij begreep niet dat onze Syrah, die in zijn tijd enorm veel produceerde, nu maar een rendement had van 35 hectoliter/hectare. Ik begrijp het wel. Hij heeft namelijk in die jaren wel 110 hectoliter/hectare uit de druiven geperst, hij heeft ze helemaal uitgeput. Mede daardoor hebben wij nu een laag rendement en dat is duidelijk een handicap voor ons. Met onze 42 hectare produceren wij ongeveer 1000 hectoliter. Dat komt neer op ongeveer 25 hectoliter/hectare en dat is niet veel. Er zijn wel enkele percelen met Carignan die meer produceren als ik per wijnstok bereken. De wijnstokken geven mooie trossen en het rendement per stok komt neer op ongeveer 50 hectoliter/hectare. Maar ja, er ontbreken veel planten, waardoor het rendement per hectare veel lager is."
De verkoop
"Engeland en Duitsland zijn onze belangrijkste afnemers. Ze zijn veeleisend met betrekking tot de kwaliteit van de wijn. Ze kopen niet automatisch elk volgend jaar, ze willen altijd eerst weer proeven. Zo heb ik een klant in Engeland die de wijn twee of drie keer wil proeven, hij wil proeven voor de filtratie, maar ook na de filtratie. Het is een moeilijke klant en hij staat er bekend om." Is dat dan een belangrijke klant? Nee, hij is niet heel belangrijk, 8.000 flessen rosé, maar hij wil wel mijn hele productie. Daarnaast neemt hij ook nog wat rood af. In totaal 12.000 tot 15.000 flessen per jaar en dat tegen een interessante prijs."
Een interessante prijs, dat is niet makkelijk voor de wijnbouwers uit de Corbières, zeker niet als ze verkopen aan een handelaar in Frankrijk zelf. "Vandaag de dag kan je op je sloffen 200.000 flessen verkopen voor een prijs van 2 euro, maar 100.000 flessen voor 3 euro verkopen is veel moeilijker. Dan raak je de de limiet voor een wijn uit de Corbières, er is nou eenmaal een psychologische prijslimiet voor ons in de Corbières." En die 2 of 3 euro is dat export of binnenlandse verkoop ? "Export, voor Frankrijk kan je zoiets wel vergeten, reken op 1,50 euro als je levert aan de grote supermarktketens. Daarnaast is de verkoop van biologische wijn in Frankrijk zelf nog minimaal. Ik begin nu een beetje in de gespecialiseerde winkels, maar dan hebben wij het maar over een paar doosjes."
"Onze belangrijkste klanten zijn de importeurs uit Engeland en Duitsland. In Duitsland leveren die voornamelijk aan de gespecialiseerde bio-winkels en in Engeland verschijnen onze wijnen bij de restaurants en zijn ze te koop op wijn-sites. In Duitsland zijn ze erg bio, er zijn veel biologische winkels. In de grote steden zie je bij wijze van spreken op elke hoek van de straat wel een wijnwinkel, en let wel een biologische wijnwinkel. Duitsland is erg belangrijk voor ons. Onze grootste klant neemt jaarlijks 40.000 tot 50.000 flessen af op een totale productie van 120.000 tot 130.000 flessen, dat is veel. Met betrekking tot de prijs is het wat minder. Dit jaar zei hij "Ik hoop niet dat u de prijs gaat verhogen". Maar ja, de inkoopprijs van onze flessen is 10% omhoog gegaan, het karton is 6% duurder, enzovoort, en wij, wij hebben met 2% verhoogd, maar hij ging niet akkoord."
Biologische landbouw
Bruno Bernet ziet duidelijk de voordelen van de biologische landbouw voor Domaine Les Auzines. "Het domein is biologisch sinds 1998, in dat jaar is mijn voorganger de conversie begonnen. Een conversie duurt drie jaar zodat de eerste officiële biologische wijn het jaartal 2001 droeg. Wij hebben op het moment van aankoop van het domein besloten om door te gaan met de biologische cultuur, we zagen dat de markt in beweging kwam. In de jaren daarna zijn we ons steeds meer gaan interesseren voor de biologische cultuur en nu zie ik zeer duidelijk de voordelen.
Domaine Les Auzines: de wijngaard
De typiciteit van de wijn neemt toe omdat je helemaal geen pesticiden meer gebruikt. Waarom? Wel, de wortels van de druivenstokken komen nu dieper, waardoor de grondeigen kenmerken meer worden opgenomen door de druif, de typiciteit wordt sterker. Je betaalt daar wel een prijs voor. Onze productiekosten zijn zeker 30% hoger; het rendement is lager en er is meer arbeid in de wijnvelden nodig. Bij de vinificatie maakt het niet zo veel uit. Wel moet je wat meer op de hygiëne letten en het proces beter in de gaten houden." Bruno Bernet ziet ook voor hem persoonlijk de nodige voordelen. "Ik drink nu meer en meer biologische wijn en ik merk dat ik nu zonder problemen na bijvoorbeeld een fles witte wijn kan switchen naar een flesje rood. Als ik dat vandaag de dag met een gewone wijn probeer, dan betaal ik de volgende ochtend de rekening, ik voel mij dan veel minder fris wanneer ik opsta."
Sulfieten
Sulfieten (SO2) zijn niet bevoordelijk voor de gezondheid, de ADI (Aanvaardbare Dagelijkse Inname of Acceptable Daily Intake) is 49 mg voor een man van 70 kg. Wijn bevat sulfieten en de wetgever heeft besloten dat als de wijn meer dan 10 mg per liter bevat, een bescheiden waarschuwing op het etiket moet staan: "bevat sulfieten". Daarnaast is de toegestane hoeveelheid sulfiet beperkt. Een witte wijn (demi-sec) mag niet meer dan 260 mg per liter bevatten. Dat is wel ruim 5 keer zoveel als die eerder genoemde Aanvaardbare Dagelijkse Inname. In vergelijking met die wettelijke limieten is Bruno Bernet zeer bescheiden. "Ik zit meestal tussen de 40 en 50 mg per liter. Ik zou dus zelfs nog wat kunnen toevoegen, maar het is helemaal niet nodig, we hebben wjinen met een keurige zuurgraad. Morgen gaan we de 2006 bottelen, die heb ik al anderhalf jaar niet gesulfiteerd." En wat vindt Bruno Bernet van wijnen waar helemaal geen sulfiet aan toegevoegd is? "Er zijn goede wijnen en er zijn slechte wijnen bij. Het grote probleem is dat de kwaliteit niet constant is en dat die kwaliteit mede wordt bepaald door de opslag zowel bij de wijnboer als de koper. In Lyon is een restaurant waar alleen wijnen zonder sulfieten worden geschonken. Dat is heel interessant, soms heb je daar een fantastische wijn, een wijn van uitzonderlijke klasse. Maar, als de wijn niet goed is, dan komen de animale tonen wel heel sterk naar voren."
Verificatie
Op het etiket van een fles van Domaine Les Auzines is de tekst "Vin issu de raisins de l'agriculture biologique" te vinden. Die tekst is alleen toegestaan na verificatie van de cultuur door een controlebureau. Voor Domaine Les Auzines is het Ecocert die de jaarlijkse controle uitvoert. "Ze controleren de voorraad in het magazijn, ze lopen de administratie door, ze bekijken de wijngaard om te zien of we geen herbiciden gebruiken en zo nu en dan nemen ze een monster van de druiven om na te gaan of er geen pesticiden zijn gebruikt. Bij ons is dat drie jaar geleden gebeurd, het resultaat was indrukwekkend, drie pagina's met analyses over de aanwezigheid van de kenmerkende stoffen van allerlei herbiciden, insecticiden en fongiciden. Ze halen echt alles eruit."
De twee extremen
"Vandaag de dag zijn er twee soorten wijnbouwers. De ene richt zich op een massaproductie met een massasmaak. Dat is heel eenvoudig, je vraagt wat men wil drinken, en dat maak je. Nou, wat vindt men lekker? Een wijn met een mooie kleur, verzorgd, zeer zacht, de juiste zoetheid, fruitig, een lange afdronk zonder bitter te zijn en niet teveel alcohol. Dat is echt niet zo moeilijk om te maken. Je voegt aan de vaten wat enzymen toe, wat houtschaafsel, een beetje tannine, de juiste aromatische gisten en zo maak je een makkelijke wijn, aangenaam om te drinken zowel als aperitief als bij het eten. Maar er ontbreekt wel iets, die wijnen hebben geen typiciteit. Daar staat tegenover dat er wel geld in zit, het is goedkoop te produceren en het verkoopt makkelijk.
Dat is dus de ene wijnbouwer, de andere wijnbouwer, die respecteert de natuur. Als de druiven rijp zijn, en echt alleen dan, stuurt hij de druivenplukkers de velden op. Die wijnbouwer is bescheiden tijdens de wijnbereiding. Hij voegt een beetje sulfiet toe, dat is alles, dus geen enzymen, geen collage (het klaren van de wijn), geen gisten, niets. Het enige dat hij doet is een lichte filtratie. Dat alles geeft een wijn die een echte typiciteit bezit."
Het extreme extreem
"Echt extreem is de volledige onthouding van sulfieten. Er is een kleine minderheid van wijnbouwers die geen sulfieten gebruiken tot het moment van de botteling. Tijdens het bottelen, voegen ze meestal wat sulfiet toe. Maar er zijn ook wijnbouwers die zelfs dat nalaten, dat is dus de volledige onthouding. Dat is moeilijk; je hebt nog geen producten die eenzelfde werking als sulfiet kennen. Daarmee bedoel ik antioxiderend, antioxidatief, antibactie, antigist en antiseptisch. OK; je hebt wel producten die antibacterisch zijn, producten die antioxyderend zijn, de thermovinificatie bestaat en er is kalk en een cocktail hiervan kan voor een groot gedeelte sulfieten vervangen. Maar, het probleem van de oxydatie blijft, hoe de vrijkomende zuurstof weg te vangen. Alleen bij zeer krachtige wijnen - met een overvloed aan tanine - die ook nog eens goed worden gecontroleerd, speelt het probleem minder. Die wijnen zijn wel in staat de zuurstof te absorberen. Het is daarom dat ik in het begin zei dat wijnen zonder sulfiet zowel goed als slecht kunnen zijn en dat heeft dus te maken met het rijpingsproces."
Prijzen en medailles
Domaine Les Auzines heeft de nodige prijzen en medailles gekregen. Ik kom op een totaal van 17 stuks over de jaren 2005 tot en met 2007. "Tegenwoordig doe ik minder vaak mee want ik realiseer mij dat de wijnen waarmee ik een prijs win, altijd de wijnen zijn die lang van te voren zijn afgerond. Nu doe ik dat anders. Ik hou de wijn zolang mogelijk in de vaten, het bottelen stel ik uit. De enige reden is het financiële plaatje, wijn in de vaten is goedkoper voor ons dan de wijn in de flessen. "
"Ach, die medailles, dat is leuk voor in de supermarkt, maar dat is nou net de plek waar onze wijnen niet liggen. Goedbeschouwd heeft het voor ons dus niet zoveel zin. Het is een plus, maar je verkoopt er niet meer van en ook niet tegen een hogere prijs. Behalve in België, daar houden ze van medailles, hoe meer hoe beter. In Engeland en Duitsland, waar onze grootste afnemers te vinden zijn, spelen medailles geen rol."
En de wijnen van Domaine Les Auzines, verdienen ze die medailles? Ik weet het niet. Het college van Bruno Bernet was zo interessant dat voor het proeven geen tijd meer was. Wel is duidelijk dat mijn eenvoudige schrijfstijl nooit kan concurreren met de fraaie bling-bling zinnen die op de site van Domaine Les Auzines zijn te vinden en die de wijnen bejubelen: "Het is in deze context dat we waarlijk wijnen van karakter produceren, wijnen die vol en expressief, wijnen die wij zonder enige overdrijving kunnen definiëren als 'de nieuwe generatie' wijnen van het Zuiden van Frankrijk".
Domaine Les Auzines: de wijnen
